พิพิธภัณฑ์เครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญกษาปณ์
พิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทยสมัยต้น จัดแสดงเงินเหรียญกษาปณ์ที่ใช้ในประเทศไทยในอดีตและเครื่องประดับที่ใช้ในราชสำนัก. อยู่ภายใต้การดูแลของสำนักสมบัติแห่งชาติ กรมธนารักษ์ ซึ่งมีหน้าที่ในการปกป้องอนุรักษ์และแสดงสมบัติของชาติ
พิพิธภัณฑ์อยู่ภายในรอยัล พระบรมมหาราชวัง บริเวณทางเข้าวัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว)
ประวัติศาลาเครื่องราชอิสริยยศเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญกษาปณ์
ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ ศาลาเครื่องราชกกุธภัณฑ์ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์ อยู่ในความดูแลรับผิดชอบของสำนักทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดิน เป็นพิพิธภัณฑ์จัดแสดงทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดินที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของชาติไทย เริ่มจากการจัดแสดงเฉพาะเหรียญกษาปณ์ไทยโดยได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้ส่วนหนึ่งของอาคารสำนักงานพระคลังข้างที่ในพระบรมมหาราชวังเป็นสถานที่จัดแสดง ใช้ชื่อว่า “ศาลาเหรียญกษาปณ์ไทย”
ภายหลังเปิดให้บริการแล้ว ได้รับความสนใจจากผู้เข้าชมทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ กรมธนารักษ์จึงได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตใช้พื้นที่ของอาคารสำนักงานพระคลังข้างที่เพิ่มเติม เพื่อจัดแสดงเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเปลี่ยนชื่อจาก “ศาลาเหรียญกษาปณ์ไทย” เป็น “ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์”
พิพิธภัณฑ์แบ่งส่วนจัดแสดงและให้บริการเป็น ๒ ส่วน คือ
นิทรรศการถาวร ชั้นที่ ๑
จัดแสดงทรัพย์สินทางประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจและทรงคุณค่า ที่มีเอกลักษณ์อันโดดเด่นแสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองด้านศิลปวัฒนธรรมของไทย โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์อัครราชกุมารี ในการเสด็จพระราชดำเนินทรงทำพิธีเปิด
นิทรรศการถาวร ชั้นที่ ๒
จัดแสดงเครื่องราชอิสริยยศในหมวดต่างๆ เครื่องประกอบพระราชอิสริยยศในพระราชพิธีสำคัญ ได้แก่ พระราชพิธีโสกันต์ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ พร้อมทั้งมีการฉายภาพยนตร์วีดีทัศน์งานพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ นอกจากนี้ยังจัดแสดงเรื่องราวของทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดิน ได้แก่ เครื่องทรงพระแก้วมรกต ต้นไม้เงิน ต้นไม้ทอง ฯลฯ และวิวัฒนาการเงินตราไทยตั้งแต่อดีตจนถึงรัชกาลปัจจุบัน
วัตถุสำคัญที่จัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์
- เครื่องราชอิสริยยศ อาทิ ชฎาพระกลีบ พระธำมรงค์นพรัตน์ เครื่องราชอิสริยยศที่ใช้ในการประกอบพระราชพิธี ฯลฯ
- เครื่องราชอิสริยาภรณ์ อาทิ ดาราไอราพต ดารานพรัตน์ ฯลฯ
- เครื่องทรงพระแก้วมรกต
- เหรียญโบราณในยุคสมัยต่าง
เครื่องทรงพระแก้วมรกต (พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร)
พระแก้วมรกต หรือ พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของประเทศไทย ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) ในพระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร พระแก้วมรกตเป็นพระพุทธรูปที่แกะสลักจากหยกอ่อนเนไฟรต์สีเขียวดังมรกต เป็นพระพุทธรูปสกุลศิลปะก่อนเชียงแสนถึงศิลปะเชียงแสน หลักฐานที่ตรงกันระบุว่าพบครั้งแรก ประดิษฐานอยู่ในเจดีย์วัดป่าญะ ตำบลเวียง เมืองเชียงราย (ปัจจุบันคือวัดพระแก้วอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย) ในปี พ.ศ. ๑๙๗๗ (หรือ ค.ศ. ๑๔๓๔) เกิดเหตุฟ้าผ่าลงองค์พระเจดีย์จนพังทลายลง จึงพบพระพุทธรูปพอกปูนลงรักปิดทอง จึงได้นำไปไว้ในวิหาร ต่อมาปูนบริเวณพระนาสิก (จมูก) เกิดกระเทาะออก เห็นเป็นเนื้อมรกต จึงกระเทาะปูนออกทั้งองค์ เห็นเป็นเนื้อหยกสีมรกตทั้งองค์ เครื่องทรงฤดูร้อนฤดูฝนและฤดูหนาวจัดทำขึ้นใหม่ เนื่องในวโรกาสที่พระมหากษัตริย์เสด็จขึ้นครองราชย์ครบ ๕๐ ปี การเปลี่ยนเครื่องทรงพระแก้วมรกตทุกช่วงต้นฤดูกาลโดยมีกำหนดการดังนี้
- เครื่องพระแก้วมรกตฤดูร้อน: เปลี่ยนเครื่องทรงในวันแรกของวันข้างแรมที่สี่ จันทรคติ ดวงจันทร์เดือนมีนาคม
- เครื่องพระแก้วมรกตฤดูฝน: เปลี่ยนเครื่องทรงในวันแรม ๑ ค่ำเดือน ๘ จันทรคติ ดวงจันทร์เดือนกรกฎาคม
- เครื่องพระแก้วมรกตฤดูหนาว: เปลี่ยนเครื่องทรงในวันแรม ๑ ค่ำเดือน ๑๒ (เดือนพฤศจิกายน)
ข้อมูลท่องเที่ยว ศาลาเครื่องราชอิสริยยศเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญกษาปณ์
พิกัดที่ตั้ง ศาลาเครื่องราชอิสริยยศเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญกษาปณ์ กรุงเทพฯ
การเดินทางท่องเที่ยวศาลาเครื่องราชอิสริยยศเครื่องราชอิสริยาภรณ์และเหรียญกษาปณ์ จ.กรุงเทพฯ
- รถโดยสารประจำทางสาย : 1, 3, 25, 32, 47, 53, 64, 82, 123, 203 - เรือด่วนและเรือข้ามฝาก : ท่าช้าง * สามารถจอดรถได้ที่ราชนาวีสโมสร - อัตราค่าที่จอดรถเป็นไปตามที่ราชนาวีสโมสรกำหนด
อัตราค่าเข้าชม
ค่าเข้าชม คนละ ๑๐ บาท (เด็ก / ผู้สูงอายุตั้งแต่ ๖๐ ปีขึ้นไป / พระภิกษุ ไม่เสียค่าเข้าชม)
การแต่งกาย
นักท่องเที่ยวควรแต่งกายให้สุภาพ
เวลาทำการ (เปิด-ปิด)
เปิดทุกวัน เวลา 08.30 - 16.00 น. (ยกเว้นวันที่มีพระราชพิธี)
ที่ตั้ง
สำนักทรัพย์สินมีค่าของแผ่นดิน ในพระบรมมหาราชวัง แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200
ติดต่อ
โทรศัพท์ : 02-226 0251-9 ext. 2213 , 2210 โทรสาร : 02-225 9158 อีเมล์ : เว็บไซต์ : emuseum.treasury.go.th
ที่มาข้อมูลและรูปภาพ:
- เว็บไซต์วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี (th.wikipedia.org)
- เว็บไซต์มิวเซียมสยาม (museumsiam.org)
- เว็บไซต์มิวเซียมไทยแลนด์ (museumthailand.com)
- เว็บไซต์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)