ธงชาติไทย หรือธงไตรรงค์ กำเนิดธงชาติสยาม มีประวัติความเป็นมาอย่างไร

ธงไตรรงค์ ธงชาติไทยปัจจุบัน ความหมายลึกซึ้งแสดงความเป็นเอกราชของชาติไทย เริ่มใช้ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 6

ธงชาติไทย ปัจจุบันเป็นที่รู้จักกันในนาม ธงไตรรงค์ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์อันทรงเกียรติสูงสุดของชาติ เป็นสิ่งเตือนใจให้อนุชนคนรุ่นหลังได้รำลึกถึงการเสียสละของบรรพบุรุษไทยที่หล่อหลอมให้คนไทยมีความสามัคคีเป็นหนึ่งเดียว สร้างความภูมิใจในความเป็นชาติ เกิดเป็นพลังอันยิ่งใหญ่ในการพัฒนาชาติไทยให้มีความเจริญรุ่งเรือง

ธงชาติไทยนี้เป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้า แบ่งเป็น 5 แถบแนวนอน โดยแถบสีน้ำเงินอยู่ตรงกลาง กว้าง 2 ส่วน ถัดมาทั้งด้านบนและด้านล่างเป็นแถบสีขาว กว้าง 1 ส่วน และแถบสีแดง กว้าง 1 ส่วน เรียงลำดับจากบนลงล่าง

ประวัติและความเป็นมาของธงชาติไทย

ประวัติศาสตร์ความเป็นมาของธงชาติไทยหรือธงชาติสยาม มีวิวัฒนาการมาอย่างยาวนานที่มีการใช้ธงเป็นสัญลักษณ์ของประเทศไทย สามารถสืบได้แต่เพียงความว่า มีการใช้ธงสีสำหรับเป็นเครื่องหมายของกองทัพกองละสีและใช้ธงสีแดงเป็นเครื่องหมายสำหรับเรือกำปั่นเดินทะเลทั่วไปมาแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี และยังไม่มีธงชาติไว้ใช้ดังที่เข้าใจในปัจจุบัน

วิวัฒนาการของธงชาติไทย

ธงชาติไทย ปี พ.ศ. 2199 – พ.ศ. 2325

ธงชาติไทย ปี พ.ศ. 2325 – พ.ศ. 2352

ธงชาติไทยหรือธงชาติสยามในสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ทรงมีพระราชดำริว่า “เรือหลวงกับเรือราษฎรใช้ธงสีแดงเหมือนกัน ควรมีเครื่องหมายสำคัญให้เห็นต่างกัน” ทรงให้เพิ่มรูปจักรสีขาวอันเป็นเครื่องหมายแห่งราชวงศ์จักรีลงบนธงสีแดง เพื่อใช้สำหรับเรือหลวง นับเป็นครั้งแรกที่แยกธง สำหรับเรือหลวงและเรือราษฎร

ธงชาติไทย ปี พ.ศ. 2352 – พ.ศ. 2394

ธงชาติไทยหรือธงชาติสยามสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ทรงเพิ่มรูปช้างเผือกในรูปจักรสีขาว เพื่อใช้สำหรับ เรือหลวง เนื่องจากประเทศไทยได้ช้างเผือก 3 เชือก ส่วนเรือราษฎรใช้ธงสีแดงอย่างเดิม

ธงชาติไทย ปี พ.ศ. 2394 – พ.ศ. 2459

ธงชาติไทยหรือธงชาติสยามสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงมีพระราชดำริว่า “ธงสีแดงที่เรือราษฎรใช้นั้น ซ้ำกับประเทศอื่น ทำให้สังเกตได้ยาก” ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เรือราษฎรใช้ธงสีแดงมีรูปช้างสีขาวอยู่ตรงกลาง ส่วนเรือหลวงใช้ธงสีขาบมีรูปช้างสีขาวอยู่ตรงกลาง

ธงชาติไทยหรือธงชาติสยามสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้มีการตราพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับธง คือ พระราชบัญญัติว่าด้วยแบบอย่างธงสยาม รัตนโกสินทรศก 110 พระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทรศก 116 พระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทรศก 118 และใน พ.ศ. 2453 ได้มีการตรา พระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทรศก 129 ซึ่งกำหนดให้ธงชาติไทยเป็นรูปช้างเผือกบนพื้นสีแดง

ธงชาติไทย ปี พ.ศ. 2459 – พ.ศ. 2460

ธงชาติไทยสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ปี พ.ศ. 2459 ทรงมีพระราชดำริว่า “เมื่อมองธงชาติซึ่งใช้อยู่ในขณะนั้นจากระยะไกล มีลักษณะไม่ต่างจากธงราชการ และรูปช้างที่อยู่กลางธงก็ไม่สง่างามเพียงพอ” ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ออกประกาศเพิ่มเติมและแก้ไขพระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทรศก 129 ให้ธงชาติไทยเป็นพื้นสีแดง มีรูปช้างเผือกทรงเครื่องยืนแท่น หันหน้าเข้าข้างเสาธง ใช้เป็นธงราชการ

ต่อมาได้ยกเลิกใช้ ธงชาติแบบช้างเผือกทรงเครื่องยืนแท่น ทรงพระกรุณาโปรดเล้าฯ ให้ใช้ธงชาติแบบสีแดงสลับสีขาวห้าริ้ว และในพระราชบัญญัติธง พระพุทธศักราช 2460 เพราะประเทศไทยได้เข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 กับประเทศฝ่ายสัมพันธมิตร ซึ่งธงชาติส่วนใหญ่จะมี 3 สี จึงให้มีแถบสีแดง สีขาว และสีน้ำเงินแก่ เรียกว่า ธงไตรรงค์ การเปลี่ยนแปลงมาเป็นธงไตรรงค์นี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงออกแบบธงไตรรงค์ และได้ให้ความหมายของสีที่อยู่ในธงชาติ ดังนี้

ธงชาติไทย ปี พ.ศ. 2460

ธงชาติไทยในสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 ได้มีการตราพระราชบัญญัติธง พุทธศักราช 2479 อธิบายลักษณะธงชาติว่าเป็นรูปสี่เหลี่ยม มีขนาดกว้าง 6 ส่วน ยาว 9 ส่วน ด้านกว้าง 2 ใน 6 ส่วน ตรงกลาง เป็นสีขาบ ต่อจากแถบสีขาบออกไปทั้งสองข้าง ๆ ละ 1 ใน 6 ส่วน เป็นแถบสีขาว ต่อจากสีขาวออกไปทั้งสองข้าง เป็นแถบสีแดง เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ธงไตรรงค์

ธงชาติไทย หรือ ธงไตรรงค์ ปี พ.ศ. 2460 – ปัจจุบัน

ธงชาติไทย หรือ ธงไตรรงค์ เปรียบเสมือนสัญลักษณ์อันทรงเกียรติที่สื่อถึงเอกลักษณ์ ความเป็นปึกแผ่น และความศรัทธาของคนไทยมาอย่างยาวนาน ธงผืนนี้โบกสะบัดอยู่เหนือผืนแผ่นดินไทย แสดงถึงความเป็นเอกราช และความยิ่งใหญ่ของชาติไทย

ความหมายของ ธงไตรรงค์

ในพระราชนิพนธ์ “เครื่องหมายแห่งไตรรงค์” ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์ภายใต้พระนามแฝง “วรรณะสมิต” ตีพิมพ์ในนิตยสารดุสิตสมิต ฉบับพิเศษ สำหรับเป็นที่ระลึกในงานเฉลิมพระชนมพรรษา เล่มที่ 1 พ.ศ. 2461 หน้า 42 ได้นิยามความหมายของธงไตรรงค์ไว้ว่า สีแดง หมายถึง เลือดอันยอมพลีให้แก่ชาติ สีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์แห่งพระรัตนตรัยและธรรมะอันเป็นหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา สีน้ำเงิน หมายถึง สีส่วนพระองค์ขององค์พระมหากษัตริย์ แม้นิยามดังกล่าวจะไม่ใช่คำอธิบายที่ทรงประกาศให้ใช้อย่างเป็นทางการ แต่ทั้งสามสิ่งนี้คืออุดมการณ์รัฐ “ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์” ที่พระองค์ทรงปลูกฝัง เพื่อให้คนไทยเกิดสำนึกความเป็นชาตินิยมมาตลอดรัชสมัยของพระองค์

ต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้มีบันทึกเรื่องธงชาติ ใน พ.ศ. 2470 เพื่อรวบรวมความคิดเห็นในเรื่องการเปลี่ยนแปลงธงชาติจากบุคคลกลุ่มต่าง ๆ เพื่อที่จะได้ไม่ต้องมีการเปลี่ยนธงชาติหลายครั้ง กรมราชเลขาธิการได้รวบรวมความเห็นเรื่องนี้จากที่ต่าง ๆ รวมทั้งในหนังสือพิมพ์ เพื่อประกอบพระบรมราชวินิจฉัย ซึ่งในบรรดาเอกสารดังกล่าว ปรากฏว่าในหมู่ผู้ที่สนับสนุนให้ใช้ธงไตรรงค์เป็นธงชาติต่อไป ได้มีการให้ความหมายของธงที่กระชับกว่าเดิม กล่าวคือ สีแดง หมายถึง ชาติ สีขาว หมายถึง พระพุทธศาสนา และสีน้ำเงินหมายถึง พระมหากษัตริย์ ซึ่งคลาดเคลื่อนไปจากพระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่ 6 ไปเล็กน้อย แต่ยังครอบคลุมอุดมการณ์รัฐที่พระองค์ทรงกำหนดไว้เช่นเดิม และยังเป็นที่จดจำสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

ธงชาติไทยปัจจุบัน หรือ ธงไตรรงค์นี้ เป็นธงสี่เหลี่ยมผืนผ้า แบ่งเป็น 5 แถบแนวนอน โดยแถบสีน้ำเงินอยู่ตรงกลาง กว้าง 2 ส่วน ถัดมาทั้งด้านบนและด้านล่างเป็นแถบสีขาว กว้าง 1 ส่วน และแถบสีแดง กว้าง 1 ส่วน เรียงลำดับจากบนลงล่าง พร้อมนิยามความหมายของธงไตรรงค์ไว้ว่า สีแดง หมายถึง เลือดอันยอมพลีให้แก่ชาติ สีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์แห่งพระรัตนตรัยและธรรมะอันเป็นหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา สีน้ำเงิน หมายถึง สีส่วนพระองค์ขององค์พระมหากษัตริย์

• สีแดง หมายถึง เลือดอันยอมพลีเพื่อธํารงรักษาชาติและศาสนา
• สีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์แห่งศาสนา
• สีน้ำเงิน หมายถึง สีส่วนพระองค์ของพระมหากษัตริย์

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติธง พ.ศ. 2522 ซึ่งมีสาระสำคัญที่เกี่ยวกับธงชาติ คือ ธงชาติมีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 6 ส่วน ยาว 9 ส่วน ด้านกว้างแบ่งเป็น 5 แถบตลอดความยาวของผืนธง ตรงกลางเป็นแถบสีน้ำเงินแก่ กว้าง 2 ส่วน ต่อจากแถบสีน้ำเงินแก่ออกไปทั้งสองข้างเป็นแถบสีขาว กว้างข้างละ 1 ส่วน ต่อจากแถบสีขาวออกไปทั้งสองข้างเป็นแถบสีแดง กว้างข้างละ 1 ส่วน เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ธงไตรรงค์ จนปัจจุบัน

คำถามเรื่อง ธงชาติไทย

ความหมายของธงชาติไทย ?

ความเป็นมาของธงชาติไทย ?

ความหมายของสีธงชาติไทย ?

ธงชาติไทย มีทั้งหมดกี่แบบ ?

ความหมายของ ธงไตรรงค์ คืออะไร ?

ที่มาข้อมูลและรูปภาพ:

• เว็บไซต์วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี (th.wikipedia.org)
• เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์รัฐสภา (parliamentmuseum.go.th)
• เว็บไซต์หอสมุดรัฐสภา (library.parliament.go.th)
• เว็บไซต์พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี (finearts.go.th)